مهارت های مذاکره در کسبوکار
مهارت های مذاکره از مهمترین مهارتها در کسبوکار هستند. حتی اگر در فروش فعالیت نداشته باشید یا مستقیماً با مشتریان صحبت نکنید، مهارت های مذاکره میتوانند بخش حیاتی از مجموعه توانمندیهای حرفهای شما باشند.
پژوهشها نشان دادهاند که فقط ۲۹٪ از داوطلبان در آخرین شغل خود درباره حقوقشان مذاکره کردهاند، اما ۸۴٪ از کسانی که مذاکره میکنند، حقوق بالاتری دریافت میکنند. این مجموعه مهارتها بسیار حیاتی است و افراد بیشتری باید آن را بهصورت فعال تمرین کنند.
مذاکره در زندگی روزمره ما تنیده شده است، حتی اگر متوجه آن نباشیم. هرچند معمولاً وارد چانهزنیهایی نمیشویم که انگار زندگیمان به آن وابسته است، اما با همکاران و عزیزانمان گفتوگوهایی داریم که نشانههای زیادی از مذاکره در خود دارند. اگر تا به حال با شریک زندگی خود درباره اینکه برای شام چه بخورید چانه زدهاید، از مهارت های مذاکره خود استفاده کردهاید؛ حتی اگر در آن لحظه متوجه آن نبوده باشید!
آسان است که مهارت های مذاکره را فقط بهعنوان یک مفهوم واحد در نظر بگیریم، اما هنگام مذاکره با دیگران، ما همزمان از مهارتهای نرم متعددی استفاده میکنیم. در دنیای کار، مذاکره نقش مهمی در همکاری ایفا میکند. چه کسی در تلاش باشد یک معامله بزرگ را نهایی کند و یک مشتری سودآور را جذب کند، چه صرفاً به این فکر کند که برای بحث درباره افزایش حقوق به مدیر خود مراجعه کند، مهارت های مذاکره بخش کلیدی از ابزارهای او خواهند بود.
مذاکره چیست؟
مذاکره فرایندی است که در آن دو طرف یا بیشتر برای گفتوگو گرد هم میآیند تا به یک هدف مشترک نزدیک شوند. هرچند آسان است که طرفهای درگیر را مانند ارتشهایی در میدان نبرد ببینیم که روبهروی هم و در دو سوی میز چانهزنی نشستهاند، اما مذاکره در واقع باید یک رفتوبرگشت سازنده باشد.
مذاکره مؤثر درباره همکاری است، نه تقابل. یک مذاکرهکننده ماهر در خط مقدم گفتوگوها قرار میگیرد و باید نقش کلیدی در توافق نهایی ایفا کند. این فرایندی ظریف و پیچیده است که ممکن است پیش از رسیدن به تصمیمی مناسب برای هر دو طرف، به رفتوبرگشت و بحثهای تکرارشونده نیاز داشته باشد.

چرا مذاکره یک مهارت محسوب میشود؟
برخی افراد فکر میکنند مذاکره بیشتر یک استعداد است تا یک مهارت، اما حقیقت این است که هر کسی میتواند تاکتیکهای کلیدی مذاکره را بیاموزد و مهارتهای خود را در این حوزه بهبود دهد. هر فردی با انتخاب آگاهانه برای کار کردن روی برخی مهارتهایی که به فرایند مذاکره کمک میکنند، شروع به توسعه مهارت های مذاکره خود خواهد کرد.
این حوزه همچنین از تمرین سود میبرد. باز هم ممکن است یک فرد زمان زیادی را پشت میز مذاکره سپری نکند، اما این به آن معنا نیست که هرگز از این مهارتها استفاده نخواهد کرد. هوشیار بودن نسبت به فرصتهای مذاکره و توسعه فعالانه مهارتهای مرتبط با آن، همیشه به بهبود کمک خواهد کرد.
چرا مهارت های مذاکره مهم هستند؟
در حالی که ممکن است مذاکرهها محدود به تصمیمات بزرگ، مانند پیمانهای تجارت بینالمللی یا اختلافات حقوقی به نظر برسند، هر زمانی که برای حفظ یک رابطه از طریق مصالحه تلاش میکنید، در حال مذاکره هستید.
با وجود اینکه مذاکره امری رایج است، همه افراد با چانهزنی احساس راحتی نمیکنند. مطالعهای روی کارکنان نسل هزاره نشان داد که ۲۵٪ از کارکنان جدید به این دلیل درباره پیشنهاد شغلی مذاکره نمیکنند که نمیدانند چگونه این کار را انجام دهند. یعنی مهارت های مذاکره در انها وجود ندارد. اما همین مطالعه نشان داد زمانی که نیروهای تازهاستخدامشده درباره حقوق خود چانهزنی میکنند، حدود ۴۴٪ به آنچه درخواست کردهاند میرسند و ۳۰٪ دیگر به یک مصالحه دست پیدا میکنند.
اما توسعه مهارت های مذاکره فقط چشمانداز مالی شما را بهبود نمیدهد. تبدیل شدن به یک مذاکرهکننده بهتر میتواند به شما کمک کند:
- اعتمادبهنفس بسازید
- اطمینان حاصل کنید که با همه منصفانه رفتار میشود
- مهارتهای برنامهریزی راهبردی خود را بهبود دهید
مزایای مهارت های مذاکره مؤثر چیست؟
از آنجا که مذاکره در سراسر زندگی ما یافت میشود، دانستن اینکه چگونه از مهارت های مذاکره بهشکلی مؤثر استفاده کنیم، میتواند مزایای زیادی برای ما به همراه داشته باشد. بنابراین آموزش انواع مذاکره می تواند بسیار مفید باشد. انتخاب آگاهانه برای کار کردن روی برخی از مهارتهای کلیدی که به فرایند مذاکره کمک میکنند، ممکن است برخی از مزایای زیر را به همراه داشته باشد.
1- ایجاد روابط پایدار
نخست، بخش بزرگی از مهارتهای مذاکره، توانایی ایجاد ارتباط و تفاهم با طرف مقابل است. هرچند ممکن است فردی با دیدگاههایی بسیار متفاوت وارد فرایند مذاکره شود، اما هدف او باید رسیدن به یک هدف مشترک باشد.
یک مذاکرهکننده ماهر میتواند آن نقطه اشتراک حیاتی میان طرفها را پیدا کند؛ نقطهای که هر دو طرف بتوانند از آن برای رسیدن به یک توافق ایدهآل استفاده کنند. با انجام این کار، آنها همچنین رابطهای پایدار ایجاد خواهند کرد که هم در زمان حال و هم در آینده میتوانند از آن بهره ببرند. اگر دلیلی وجود داشته باشد که دوباره به میز مذاکره بازگردند، از قبل میان طرفها ارتباط و تفاهم شکل گرفته است و این موضوع باعث میشود گفتوگوها در مجموع دوستانهتر باشند.
2- ارائه راهحلهای بلندمدت و قابل اجرا
کسانی که برای توسعه مهارت های مذاکره خود وقت میگذارند، اغلب متوجه میشوند که توانایی بیشتری برای ارائه راهحلهای بلندمدت و قابل اجرا دارند. هنگام رسیدن به یک توافق مذاکرهشده، شرکتکنندگان باید مطمئن شوند که تا حد ممکن به آینده فکر میکنند تا همه طرفها به اهدافی که میخواهند ببینند دست پیدا کنند. تمرکز صرف بر مسائل فوری و کوتاهمدت میتواند باعث شود یکی از طرفها احساس کند نیازهایش برآورده نشده است.
3- جلوگیری از مسائل آینده
از آنجا که مذاکره در اصل درباره همکاری است، گفتوگوهای خوب باید تضمین کنند که تعارض منافع به وجود نیاید و در آینده مشکل ایجاد نکند. حتی اگر در ابتدا دیدگاهها و ایدههای متفاوتی در اطراف میز چانهزنی مطرح باشد، یک مذاکرهکننده خوب باید بتواند طرفهای مختلف را گرد هم آورد و برخی نگرانیهایی را که در صورت رسیدگی نشدن ممکن است در آینده مشکلساز شوند، برطرف کند و این با داشتن مهارت های مذاکره تحقق می یابد.
4- بهبود اعتبار و شهرت
مذاکرهکنندگان ماهر میدانند چگونه گفتوگوها را رو به جلو و در مسیر هدف نگه دارند. آنها بهخاطر گفتوگوهای دقیق، بینشمند و صادقانه شهرت پیدا خواهند کرد و همکاران با اعتماد و احترام به آنها نگاه خواهند کرد. طرفهای دیگر نیز ممکن است پیش از نشستن پای میز مذاکره، مذاکرهکننده را بشناسند و شهرت او در گفتوگوهای ماهرانه ممکن است به مذاکرات موفقتری منجر شود که هر دو طرف را راضی کند.
5- ارائه ارزش
در نهایت، نمیتوان انکار کرد که یکی از بزرگترین مزایای مهارتهای مذاکره، خلق و ارائه ارزش است. توانایی نهایی کردن یک معامله، ارزش ایجاد میکند؛ چه برای کل یک شرکت باشد، چه فقط برای یک فرد. بهترین مذاکرهکنندگان میتوانند نتیجهای برد-برد ارائه دهند که هم نیازهای خودشان را برآورده کند و هم نیازهای طرف مقابل را.

۱۸ مهارت مهم و کلیدی مذاکره
در ادامه مهارت های مذاکره آمده است که ممکن است در مسیر حرفهای شما مفید باشد:
۱. BATNA خود را تحلیل و تقویت کنید
هم در مذاکره تلفیقی و هم در چانهزنی تقابلی، بهترین منبع قدرت شما توانایی ــ و آمادگی ــ شما برای ترک مذاکره و دنبال کردن توافقی دیگر است. پیش از آمدن به میز مذاکره، مذاکرهکنندگان ماهر زمانی را صرف شناسایی بهترین جایگزین خود برای توافق مذاکرهشده، یعنی BATNA، میکنند و هر زمان ممکن باشد، اقداماتی برای تقویت آن انجام میدهند.
یک BATNA قوی نهتنها قدرت چانهزنی شما را افزایش میدهد، بلکه به شما کمک میکند بهجای ناامیدی، با اعتمادبهنفس مذاکره کنید.
۲. درباره فرایند مذاکره کنید
فرض نکنید که شما و طرف مقابلتان انتظارات یکسانی درباره نحوه پیش رفتن مذاکرات دارید. در عوض، پیش از مذاکره درباره موضوع اصلی، درباره فرایند مذاکره کنید. مسائلی مانند موارد زیر را روشن کنید:
- چه زمانی و چند وقت یکبار ملاقات خواهید کرد
- چه کسانی حضور خواهند داشت
- چه موضوعاتی و به چه ترتیبی مطرح خواهند شد
پرداختن زودهنگام به این پرسشهای رویهای میتواند از سوءتفاهم جلوگیری کند و مسیر را برای گفتوگوهای سازندهتر هموار سازد.
۳. ارتباط و تفاهم بسازید
اگرچه همیشه عملی نیست که وارد گفتوگوهای کوتاه و غیررسمی شوید ــ بهویژه در شرایطی که ضربالاجلها فشرده هستند ــ حتی چند دقیقه ایجاد ارتباط و تفاهم میتواند نتیجهبخش باشد. پژوهشها نشان میدهند مذاکرهکنندگان زمانی که تلاش مختصری برای شناخت یکدیگر میکنند، همکاری بیشتری دارند و احتمال رسیدن آنها به توافق بیشتر است.
اگر بهصورت مجازی یا از طریق ایمیل مذاکره میکنید، یک تماس تلفنی یا ویدئویی کوتاه و مقدماتی میتواند به انسانیتر شدن تعامل کمک کند. این یکی از مهارتهای مذاکرهای است که تسلط بر آن همواره ارزشمند است.
۴. فعالانه گوش دهید
زمانی که گفتوگوهای محتوایی آغاز میشوند، در برابر وسوسه برنامهریزی برای پاسخ خود در حالی که طرف مقابل صحبت میکند، مقاومت کنید. در عوض، کاملاً بر آنچه او میگوید تمرکز کنید. سعی کنید:
- نکات اصلی او را بازگویی کنید تا درک خود را تأیید کنید
- احساساتی مانند ناامیدی یا نگرانی را به رسمیت بشناسید
- پرسشهای پیگیرانهای بپرسید که منافع را روشن کنند
گوش دادن فعال نهتنها اطلاعات مفیدی را آشکار میکند، بلکه اغلب طرف مقابل را نیز تشویق میکند که در مقابل، با همان دقت گوش دهد. یکی از مهمترین مهارت های مذاکره است.
۵. پرسشهای خوب بپرسید
مذاکره تلفیقی بر اطلاعات تکیه دارد و پرسشهای خوب راه دستیابی به آن اطلاعات هستند. از موارد زیر پرهیز کنید:
- پرسشهای بله یا خیر
- پرسشهای جهتدار، مانند: «فکر نمیکنید که…؟»
در عوض، پرسشهای خنثی و باز بپرسید که جزئیات را دعوت میکنند؛ مانند:
«میتوانید بیشتر درباره چالشهایی که در این فصل با آنها روبهرو هستید توضیح دهید؟»
پرسشگری سنجیده به آشکار شدن اولویتها، محدودیتها و فرصتهای خلق ارزش کمک میکند.
پرامپت آموزش مدیریت اعتراض قیمت مشتری
این پرامپت شبیهسازِ گفتگوی واقعی فروش است. به فروشنده نحوه پاسخ به اعتراض قیمت را میآموزد. تمرکز این پرامپت بر ارائه ارزش محصول است. روشهای عبور از بنبست قیمت را بررسی میکند. مهارتهای مذاکره تیم فروش را تقویت میکند. در نهایت، فرآیند متقاعدسازی مشتری را ساده میسازد.
۶. به دنبال مبادلات هوشمندانه باشید
در مذاکرات توزیعی، طرفها اغلب بر سر یک موضوع واحد، مانند قیمت، چانه میزنند. در مقابل، مذاکرات تلفیقی معمولاً شامل چندین موضوع هستند؛ و همین موضوع فرصت ایجاد میکند.
به دنبال تفاوتها در ترجیحات باشید. موضوعاتی را شناسایی کنید که طرف مقابل برای آنها ارزش زیادی قائل است اما برای شما اهمیت کمتری دارد، و برعکس. سپس مبادلاتی پیشنهاد دهید که به هر طرف مقدار بیشتری از آنچه برایش بیشترین ارزش را دارد بدهد، بهجای آنکه در همه موارد صرفاً اختلاف را نصف کنید.
۷. از سوگیری لنگر آگاه باشید
پژوهشها نشان میدهند نخستین عددی که در یک مذاکره مطرح میشود ــ هرچقدر هم دلبخواهی باشد ــ میتواند بهشدت بر ادامه مسیر تأثیر بگذارد. در صورت امکان، نخستین پیشنهاد را شما مطرح کنید تا گفتوگو را در محدوده مطلوب خود لنگر بیندازید. اگر طرف مقابل ابتدا لنگر انداخت، مکث کنید تا اهداف، BATNA و نتایج هدف خود را دوباره مرور کنید؛ تا یک شروع تهاجمی شما را از مسیر خارج نکند.
۸. چند پیشنهاد معادل را همزمان ارائه دهید؛ MESOs
بهجای اینکه هر بار فقط یک پیشنهاد روی میز بگذارید، ارائه چند پیشنهاد معادل بهصورت همزمان را در نظر بگیرید. اگر طرف مقابل همه آنها را رد کرد، بپرسید کدامیک نزدیکتر بود و چرا. این بازخورد، بینش ارزشمندی درباره ترجیحات آنها فراهم میکند و میتواند حل مسئله خلاقانه را برانگیزد. MESOها همچنین با دور کردن گفتوگو از تصمیمهای بله یا خیر، خطر بنبست را کاهش میدهند. این امر نشان نشان می دهد که شما مهارت های مذاکره را به صورت حرفه ای دارید.
۹. قرارداد مشروط را امتحان کنید
مذاکرهکنندگان اغلب به این دلیل به بنبست میرسند که درباره چگونگی رخ دادن آینده اختلافنظر دارند. در چنین مواردی، قرارداد مشروط میتواند کمک کند. قرارداد مشروط اساساً نوعی شرطبندی بر سر نتایج آینده است. برای مثال، اگر به ادعای یک پیمانکار مبنی بر اینکه پروژه ظرف سه ماه تمام میشود تردید دارید، برای اتمام زودتر از موعد پاداش و برای تأخیر جریمه پیشنهاد دهید. اگر پیمانکار واقعاً به جدول زمانی خود باور داشته باشد، باید با پذیرش چنین شرایطی راحت باشد.
۱۰. برای مرحله اجرا برنامهریزی کنید
راه دیگر برای بهبود پایداری بلندمدت قرارداد این است که نقاط عطف و مهلتهای زمانی را در قرارداد خود بگنجانید تا مطمئن شوید تعهدات در حال اجرا هستند. همچنین ممکن است بهصورت کتبی توافق کنید که در طول دوره قرارداد، در فواصل منظم ملاقات کنید تا وضعیت را بررسی کنید و در صورت لزوم، دوباره مذاکره کنید.
۱۱. ارتباطات
مهارتهای ارتباطی خوب شامل شناسایی نشانههای غیرکلامی و مهارتهای کلامی برای بیان مناسب خودتان است. مذاکرهکنندگان ماهر میتوانند سبکهای ارتباطی خود را تغییر دهند تا با نیازهای شنونده هماهنگ شوند. با ایجاد ارتباط شفاف، میتوانید از سوءتفاهمهایی جلوگیری کنید که ممکن است مانع رسیدن شما به مصالحه شوند.

۱۲. هوش هیجانی
هوش هیجانی توانایی کنترل احساسات خود و تشخیص احساسات دیگران است. آگاه بودن از پویاییهای هیجانی در طول مذاکره میتواند به شما کمک کند آرام بمانید و بر مسائل اصلی تمرکز کنید. اگر از مذاکره فعلی راضی نیستید، درخواست استراحت کنید تا شما و طرف مقابل بتوانید با دیدگاههایی تازه بازگردید.
۱۳. مدیریت انتظارات
از مهارت های مذاکره می توان مدیریت انتظارات را گفت. همانطور که شما باید با هدفی روشن وارد مذاکره شوید، طرف مقابل نیز احتمالاً انتظارات تعریفشده خود را دارد. اگر فکر میکنید نمیتوانید با شرایط یکدیگر موافقت کنید، تلاش کنید انتظارات خود را تعدیل کنید. مدیریت ماهرانه انتظارات شامل ایجاد تعادل میان یک مذاکرهکننده قاطع بودن و یک مذاکرهکننده همکار بودن است.
۱۴. صبر
برخی مذاکرات ممکن است زمان زیادی برای تکمیل شدن نیاز داشته باشند و گاهی شامل مذاکره مجدد و پیشنهادهای متقابل باشند. مذاکرهکنندگان بهجای جستوجوی یک نتیجه سریع، اغلب صبر را تمرین میکنند تا موقعیت را بهدرستی ارزیابی کنند و بهترین تصمیم را برای مشتریان خود بگیرند.
۱۵. سازگاری
سازگاری برای مذاکره موفق حیاتی است. هر مذاکره منحصربهفرد است و وضعیت ممکن است از یک روز به روز دیگر تغییر کند. برای مثال، یکی از طرفهای درگیر ممکن است ناگهان خواستههای خود را تغییر دهد. هرچند برنامهریزی برای هر وضعیت ممکن دشوار است، یک مذاکرهکننده خوب میتواند سریع سازگار شود و در صورت نیاز، برنامهای تازه تعیین کند.
۱۶. اقناع
توانایی تأثیرگذاری بر دیگران یک از مهمترین مهارت های مذاکره است. این توانایی میتواند به شما کمک کند توضیح دهید چرا راهحل پیشنهادی شما به نفع همه طرفهاست و دیگران را تشویق کند از دیدگاه شما حمایت کنند. مذاکرهکنندگان علاوه بر اقناعگر بودن، باید در مواقع لازم قاطع باشند. قاطعیت به شما اجازه میدهد نظرات خود را بیان کنید و در عین حال به دیدگاههای طرف مقابل احترام بگذارید.
۱۷. حل مسئله
مذاکره برای دیدن مسئله و یافتن راهحل به حل مسئله نیاز دارد. اگر قیمت بیش از حد بالاست، چگونه میتوان آن را کاهش داد؟ اگر یک منبع کمیاب است، چگونه میتوان آن را افزایش داد؟ یافتن راهحلهای منحصربهفرد برای مسائل ممکن است عامل تعیینکننده در رسیدن به مصالحه باشد و این جز با داشتن یک سیستم مذاکره حرفه ای امکان پذیر نیست.
۱۸. تصمیم گیری
مذاکرهکنندگان خوب میتوانند در طول مذاکره قاطعانه عمل کنند. ممکن است در جریان یک توافق چانهزنی، پذیرش یک مصالحه ضروری باشد. به خاطر داشته باشید که تصمیمهای شما ممکن است اثرات ماندگاری بر خودتان یا شرکتتان داشته باشند. مهم است که گزینههای خود را با دقت بررسی کنید، بدون آنکه بیش از حد درباره تصمیم خود فکر کنید. رفتوبرگشت میان گزینهها با وجود یک پاسخ روشن ممکن است از استرس غیرضروری جلوگیری کند.

چگونه مهارت های مذاکره خود را بهبود دهید
اگر تبدیل شدن به یک مذاکرهکننده بهتر در فهرست کارهای شماست، در ادامه چند پیشنهاد برای ارتقای مهارتهایتان آمده است:
- تمرین کنید: هرچه بیشتر مذاکره کنید، بهتر خواهید شد. اگر فرصتهای زیادی در دنیای واقعی برای چانهزنی ندارید، با یک دوست یا مربی نقشآفرینی کنید. شبیهسازیهایی طراحی کنید که به سبکهای مختلف مذاکره نیاز داشته باشند تا راحتتر شوید.
- اعتمادبهنفس خود را بسازید: اعتمادبهنفس کلید مذاکرات موفق است. وقتی نسبت به خود اطمینان دارید، در شنونده نیز حس اطمینان ایجاد میکنید و این احتمال را بیشتر میکند که با شرایط شما موافقت کند. بدون اعتمادبهنفس، ممکن است شما را آمادهنبوده و نامطمئن نسبت به شرایط خود ببینند.
- هدف تعیین کنید: وارد مذاکره شوید در حالی که میدانید چه میخواهید، چگونه امیدوارید به آن برسید و مرز مصالحه شما کجاست. این کار مسیر روشنی بهسوی هدف به شما میدهد و در صورت نیاز، گزینههایی برای پیشنهادهای متقابل فراهم میکند.
- اولین پیشنهاد را مطرح کنید: با تعیین نقطه مبنا، کنترل مذاکره را در دست بگیرید. این کار استاندارد بحث را تعریف میکند و چانهزنی را وادار میکند از موقعیت انتخابشده شما به جلو حرکت کند.
- از تجربه بیاموزید: چه مذاکره شما موفق بوده باشد و چه نبوده باشد، زمانی را به مرور عملکرد خود اختصاص دهید. ارزیابی کنید چه چیزهایی خوب پیش رفت و در کجا به بهبود نیاز دارید. پس از شناسایی نقاط ضعف خود، میتوانید از طریق آموزش بیشتر مذاکره به آنها رسیدگی کنید.
مهارت های مذاکره خود را امروز ارتقا دهید
مهارت های مذاکره میتوانند برای همه مفید باشند. همه ما نیاز داریم مذاکره کنیم، حتی اگر بهصورت فعال نبینیم که مهارت های مذاکره ما در جریان گفتوگوها بهوضوح ظاهر میشوند. یادگیری چگونگی بهکارگیری این مهارتهای کلیدی، طیفی از مزایا را وارد زندگی ما میکند. تیمی که بتواند با موفقیت مذاکره کند، خواهد داشت:
- اعتمادبهنفس برای پیشرفت در مسیر شغلی
- دانش لازم برای کاهش فعالانه تعارض
- قدرت خلق ارزش واقعی
حتی اگر نقش یک کارمند در یک شرکت مستلزم آن نباشد که بهطور منظم برای نهایی کردن معاملات پشت میز مذاکره بنشیند، دانستن اینکه چگونه از مهارت های مذاکره استفاده کند، همیشه ارزشمند خواهد بود؛ هم برای او بهعنوان یک فرد و هم برای کل شرکت.
تیم ما آموزش و مشاوره تخصصی مذاکره را به مدیران کسب و کارها ارائه میدهد. همین امروز با ما تماس بگیرید تا اطلاعات بیشتری درباره آموزشها و راهنماییهایی که میتوانیم به شما ارائه دهیم به دست آورید.
پست های مرتبط
5 مرداد 1405
4 مرداد 1405
3 مرداد 1405
دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.